11 stappen naar een groene economie

De 20e eeuw heeft ons verwend gemaakt, doordat we met goedkope brandstof goedkoop hebben kunnen produceren, goedkoop konden reizen en goedkoop hebben kunnen wonen. De maatschappij is overgegaan op ‘massafabricage’ in goedkope gebieden. De goedkope manier van transporteren stelde ons in de mogelijkheid.

Het heeft ons de gelegenheid gegeven om van gemeenschappen tot individuen te verworden met ieder zijn eigen spullen, woonruimte en auto. Het heeft er ook toe geleid dat we ons leven in vakken hebben opgedeeld. Onze maatschappij is georganiseerd rondom de 5 daagse werkweek, waarbij werk, zorg, scholing en recreatie voor iedereen gelijktijdig plaatsvindt. De specialisatie in de industrie heeft vaak een 24/7 productiecyclus gecreëerd en daarmee ook een 24/7 logistieke ondersteuning. Omdat we tevens de woon-, werk-, en recreatieomgevingen sterk hebben gesegregeerd rijden we massaal op dezelfde tijden naar kantoor, fabriek, huis of vakantiebestemming. Ook de hele inrichting van ons land is daarop gebaseerd.

Er zijn monofunctionele gebieden ontstaan. Bijvoorbeeld woonwijken die 's nachts doods zijn omdat iedereen slaapt en overdag “verlaten”, omdat iedereen naar zijn werkomgeving reist. Daarnaast is er een wereldwijde handel ontstaan. Handelaren speuren voor ons de gehele wereld af om bij de haard een prachtige fles wijn uit Chili of Australië te kunnen drinken in een glas "made in China".

Maar aan deze manier van leven en organiseren wordt geknaagd. Opkomende economieën als in China en India (met 2,5 miljard inwoners!) ambiëren dezelfde luxe en zorgen ervoor dat de energievraag een enorme toename kent en zal kennen. De brandstofprijzen van de beperkte fossiele voorraden, waarover de wereld beschikt, zijn al aan het stijgen en velen voorpellen dat ze nooit meer zo laag worden als voor de eeuwwisseling. En dat zal effect hebben op ons gedrag en op de wijze waarop we de maatschappij hebben ingedeeld.

De Nederlandse bevolking krimpt. Wanneer het huidige scenario zich doorzet, ontstaan in Noord, Oost en Zuid Nederland lege dorpen. De belangrijkste reden is het wegvallen werkgelegenheid en de vergrijzing van de bevolking. Het is dan ook denkbaar dat dorpen ophouden te bestaan, wanneer we geen actie ondernemen.

Ook de ICT heeft de laatste decennia zo'n vlucht gemaakt, dat we niet meer zonder kunnen. De permanente bereikbaarheid via mobiele apparatuur en het plaats- en tijdonafhankelijk beschikbaar hebben van een wereld aan informatie heeft ons leven onomkeerbaar beïnvloed. De invloed van deze ontwikkelingen hebben nu al effect op onze manier van wonen, werken en recreëren. Kijk alleen al naar de stagnerende woonmarkt en leegstaande kantoorwijken.

De wijze waarop deze mens op de veranderingen zal reageren zal van grote invloed zijn op onze omgeving. Er is al een enorme ontwikkeling gaande met voorbeelden van het benutten van de energetische krachten van de natuur als zon, wind, water en warmte.

Uiteindelijk zullen de gebieden weer sustainable (zelfvoorzienend en mogelijk zelfs) leverend moeten worden. Hiervoor hanteren we de term sufficiënt city’s. De gebieden rondom de stad en steden zelf zullen zoveel grondstoffen moeten produceren, als verbruikt wordt. Dit alles moet de natuur niet belasten. Onder andere door het sluiten van kringlopen wordt afval voorkomen. Deze nieuwe grondstoffeneconomie zorgt voor voedsel, chemie en energie. De koppeling naar toerisme en onderwijs kan worden gemaakt. Het resultaat is plezierig wonen en werken. Een gevolg is lokale zorg, onderwijs, faciliteiten en recreatie. Oftewel (hernieuwde) leefbaarheid. Het creëren van een groene economie. Dit proces begint al op de ontwerptafel en zal de onderligger van het vervolgproces moeten zij, teneinde te communiceren naar de eindgebruiker.