Afgelopen dagen heeft een Nederlandse delegatie IJsland bezocht voor een “fact-finding mission” over geothermie, waaronder een vertegenwoordiging van Ekwadraat. Deze reis was georganiseerd door Hansa Green tours voor professionals in de duurzame energie voor bedrijven, overheden en academia.
IJsland is koploper in de implementatie van duurzame energie en is voor haar energievoorziening vrijwel volledig fossielvrij! Dit is mogelijk door de unieke mogelijkheden die de natuur van IJsland biedt voor de opwek van elektriciteit door waterkrachtcentrales en de opwek van elektriciteit en warmte door geothermie. Wat het bezoek aan IJsland in ieder geval heeft duidelijk gemaakt dat dit alleen niet voldoende is: de ondernemingsgeest en de durf om te innoveren zijn minstens even belangrijk geweest en maken deze eilandbewoners even uniek als de omgeving waarin zij leven. Hier is de IJslander ook duidelijk trots op; een boodschap die werd uitgedragen in de bijeenkomst met de president van IJsland en in de diverse ontmoetingen met de top van de geothermische industrie.
Waar IJsland 100 jaar geleden nog tot de armste landen van Europa behoorde voert het momenteel de lijst aan op diverse welvaart- en welzijnsindicatoren. De IJslanders zelf leggen de correlatie tussen de energieonafhankelijkheid van het land en de mogelijkheden die dit geboden heeft voor de ontwikkeling van industrie (aluminiumsmelters met een hoge energievraag), kastuinbouw en visserij (kweken en drogen van vis), maar ook voor de ontwikkeling van start-ups. Een mooi voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van methanol-productie uit CO2 en water: een proces waarmee een overschot aan energie vastgelegd kan worden in een brandstof die direct ingezet kan worden voor mobiliteit. Wellicht in de toekomst interessant in Nederland om een mogelijk energie-overschot in de zomer nuttig in te zetten.
Ondanks dat de toepassing van geothermie in IJsland nu vanzelfsprekend lijkt is deze ontwikkeling ook niet zonder slag of stoot gegaan. Er werd een quote aangehaald van een raadslid uit de beginjaren van de geothermie, die aangaf dat “… ik niet denk dat ik ooit een dusdanig volkomen belachelijk idee heb goedgekeurd om te denken dat water helemaal naar de stad gebracht kan worden, en dat het daar nog steeds warm genoeg is om als het aankomt om hele gebouwen op te warmen. Je zult me nooit kunnen doen geloven dat dit haalbaar is, ondanks al je berekeningen”. Ondanks deze weerstand is het project in de beginjaren dertig doorgezet en is men erin geslaagd het warme water over 3 km te transporteren. Momenteel liggen er duizenden kilometers pijpleidingen en slaagt men er moeiteloos in om water over enkele tientallen kilometers te verplaatsen waarbij het temperatuursverval over deze afstand tot 1 a 2 °C beperkt kan blijven.
In het bovenstaande zitten enkele leerpunten die uiteraard ook voor Nederland van groot belang zijn. Allereerst de durf om aan het begin van een ontwikkeling tegen de stroom in te durven roeien maar ten tweede ook de technische mogelijkheden voor het aanleggen van grootschalige netwerken die onderling over grote afstanden verbonden kunnen worden. Deze grootschaligheid kan in grote mate bijdragen aan het vergroten van de leveringszekerheid van een warmtenet doordat de bronnen ook elkaars back-up kunnen worden. Interessant voor de organisatie van open netwerken waar momenteel over gediscussieerd wordt.
De presentaties hebben natuurlijk ook de verschillen tussen IJsland en Nederland aangetoond. Zowel in geologie, schaal, landgebruik en bevolkingsdichtheid zijn beide landen compleet anders. Er zijn zones waar water en stoom kan worden opgepompt met voldoende hoge temperaturen om op grote schaal elektriciteit op te wekken. Er zijn echter ook grote gebieden waar gebruik wordt gemaakt van water met temperaturen van circa 125°C voor de warmtevoorziening, niet zo gek veel hoger dan de temperatuur van het water dat in sommige Nederlandse geothermiebronnen wordt gewonnen. Zo is IJsland er succesvol in geslaagd om haar kennis en kunde naar China te exporteren waar geothermie nu op relatief grote schaal wordt geïmplementeerd en de eerste fossielvrije stad wordt gebouwd die wordt verwarmd met geothermie. Een gebied dat qua geologie ook volkomen anders is dan IJsland. Er lijkt dan ook geen twijfel te bestaan dat de expertise die is ontwikkeld in IJsland van waarde zal zijn voor de ontwikkeling van geothermie in Nederland. Mogelijk dat dit helpt om deze ontwikkeling te versnellen, want waar IJsland meerdere decennia heeft kunnen uittrekken om te komen waar zij nu staan zal Nederland in de komende 10 jaar significante stappen moeten nemen om de klimaatdoelen te halen. Hierbij zal ook in Nederland ondernemersgeest met technische ontwikkeling gecombineerd moeten worden om dit te realiseren. In Nederland zullen wij zijn aangewezen op een lager temperatuursbereik dan in IJsland, waarmee Nederland echter ook een grote kans heeft om zich van de IJslanders te onderscheiden. Waar er in IJsland geen behoefte is aan het gebruik van water met een temperatuur onder de 80°C zal dit in Nederland wel het geval zijn: hetzij via de inzet van warmtepompen of direct gebruik van lagere temperaturen. Wij zien een kans en een uitdaging voor Nederland om hier koploper in te worden, mede omdat de wereldwijde mogelijkheden en daarmee de markt wel eens vele malen groter zouden kunnen zijn dan de hoog enthalpische systemen.
Tot slot heeft de omarming van het geothermisch verleden in de IJslandse maatschappij indruk gemaakt. Het grootste en belangrijkste museum van Reykjavik is gebouwd in en op de grote wateropslag tanks die al sinds de jaren 50 midden in de stad staan, waarmee ze een permanente landmark van Reykjavik zijn geworden. Een ander voorbeeld zijn de thermale baden die dankzij de geothermie van warm water worden voorzien, met als bekendste voorbeeld de Blue Lagoon: een van de grootste toeristische trekpleisters van IJsland waar in het afvalwater van de geothermische opwekinstallatie gebaad kan worden.
Kortom: een waardevol en inspirerend bezoek waarin mogelijkheden en kansen voor de geothermie in Nederland aan de hand van voorbeelden getoond zijn en besproken konden worden. Wij rekenen erop dat Nederland in de nabije toekomst zelf een soortgelijke delegatie uit het buitenland kan ontvangen!
Neem dan via onderstaand formulier contact op of bel Frank van Bergen op 088 - 4000 500.
De energietransitie vraagt om realisme en slimme oplossingen. Waar elektrificatie niet toereikend is, biedt groen gas de uitkomst. Het is een essentiële schakel om de industrie, de gebouwde omgeving en mobiliteit te verduurzamen. Voor ondernemers en investeerders biedt de groeiende vraag naar groen gas projecten een interessante business case. Maar wat komt er kijken bij de ontwikkeling en exploitatie? Ekwadraat neemt u mee in de wereld van hernieuwbaar gas.
De vraag "wat is groen gas?" horen we vaak. Het is de duurzame variant van aardgas, geproduceerd uit organische reststromen. In tegenstelling tot fossiel gas, dat miljoenen jaren onder de grond heeft gezeten, is dit gas volledig hernieuwbaar.
Het proces begint vaak met biogas dat ontstaat door vergisting. Dit biogas wordt vervolgens gezuiverd en opgewaardeerd tot het dezelfde kwaliteit en eigenschappen heeft als aardgas. Hierdoor kan het direct worden ingevoed in het bestaande gasnetwerk. Groen gas is daarmee een directe vervanger voor aardgas, zonder dat er aanpassingen nodig zijn bij de eindgebruiker.
Een van de belangrijkste drijfveren voor de inzet van dit gas is de reductie van emissies. De groen gas co2 uitstoot is namelijk onderdeel van een korte koolstofcyclus. De CO2 die vrijkomt bij verbranding, is kort daarvoor door de biomassa (planten/organisch materiaal) opgenomen uit de atmosfeer.
Hierdoor voegt u – in tegenstelling tot bij aardgas – netto geen extra CO2 toe aan de atmosfeer. Kijken we naar de totale keten, dan is de groen gas co2-uitstoot (inclusief productie en transport) vele malen lager dan die van fossiele brandstoffen. Dit maakt het voor bedrijven een cruciaal instrument om hun CO2-footprint te verlagen en te voldoen aan ESG-doelstellingen.
De productie vindt plaats door het vergisten van biomassa. Een veelbelovende route voor de agrarische sector is groen gas uit mest. Door dagverse mest te vergisten op boerderijschaal of in coöperatief verband, wordt methaan dat anders uit de mest zou ontsnappen, nuttig ingezet als energiebron.
Naast mest worden ook andere reststromen gebruikt, zoals slib uit waterzuivering en resten uit de voedingsmiddelenindustrie. Ekwadraat adviseert initiatiefnemers over de juiste mix van grondstoffen om een zo hoog mogelijk rendement uit de installatie te halen.
De ambities zijn groot: in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat de groen gasproductie Nederland moet groeien naar 2 miljard kubieke meter (m³) in 2030. Op dit moment is de productie nog lang niet op dat niveau. Dit gat tussen de huidige status en de doelstelling biedt enorme kansen voor nieuwe initiatieven en investeerders.
De overheid stimuleert deze opschaling. Niet alleen via de SDE++ subsidie, maar ook door de aanstaande bijmengverplichting voor energieleveranciers. Dit stuwt de vraag en de marktwaarde van uw productie.
Hoe bewijst u dat uw gas groen is? Omdat het gas fysiek mengt met aardgas in het leidingnet, werkt de markt administratief met groen gas certificaten, ook wel Garanties van Oorsprong (GvO’s) genoemd. VertiCer geeft deze certificaten uit per geproduceerde hoeveelheid. 1 GvO staat gelijk aan 1 MWh groen gas.
Deze certificaten vertegenwoordigen de duurzame waarde van het gas. Handel in deze certificaten kan, bovenop de gasprijs, een aanzienlijke inkomstenbron vormen voor producenten. Ekwadraat helpt u bij het navigeren van dit certificeringsproces en het optimaliseren van uw opbrengsten.
Wilt u investeren in groen gas of heeft u reststromen die u wilt verwaarden? De route van idee naar realisatie is complex en vraagt om expertise op het gebied van vergunningen, subsidies, techniek en contractering.
Ekwadraat is uw partner in dit traject. Wij rekenen uw business case door, verzorgen de engineering en begeleiden de bouw. Samen zorgen we ervoor dat uw project bijdraagt aan een fossielvrije toekomst én een gezond rendement oplevert.
Benieuwd naar de potentie van uw locatie? Neem contact op met de experts van Ekwadraat.
"Benieuwd naar de mogelijkheden? Ik zoek het graag uit!"
Sales- en accountmanager