Afgelopen vrijdag 28 juni presenteerde het Rijk het langverwachte Klimaatakkoord. Met zijn 293 pagina’s is het niet een heel toegankelijk document geworden, maar de inhoud is wel belangrijk. Vooral gemeenten krijgen een belangrijke rol toebedeeld in de verduurzaming en in de warmtetransitie van de gebouwde omgeving. Maar wat wordt er nu precies van gemeenten verwacht, afgaande op het klimaatakkoord voor de gebouwde omgeving? Welke partijen zijn betrokken en wie moet wat en wanneer doen? Ik ben in het Klimaatakkoord gedoken en deel graag mijn bevindingen.
Het klimaatakkoord stuurt vanuit CO2-reductie. In totaal moet volgens het klimaatakkoord 3,4 Mton tot 2030 in de gebouwde omgeving gereduceerd worden. De periode tot 2030 kun je in drie fasen knippen:
De onderzoeksfase is tot nu toe het meest concreet uitgewerkt, hieronder zal ik mij vooral richting op deze eerste fase.
De Leidraad is in tweeën op te splitsen: er is de Startanalyse, welke wordt uitgevoerd door Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het doel van de analyse is om de gevolgen van verschillende (warmte) opties op buurtniveau, de maatschappelijke kosten en kosten voor de verschillende eindgebruikers in de wijk weer te geven. Daarnaast zal er een inzicht zijn in de gevolgen voor de CO2-uitstoot en energievraag.
Tot 27 mei hebben gemeenten de tijd gehad data aan te leveren voor deze technische en economische analyse. PBL is op dit moment aan het rekenen met de data op basis van het model Vesta MAIS. Eind september zal een 80% versie van de analyse klaar zijn. Zodra gemeenten alvast er mee aan de slag kunnen. De definitieve analyse van PBL wordt begin 2020 verwacht.
Daarnaast bestaat de Leidraad uit een handreiking lokale analyse. Het doel hiervan is om inzicht in tijdspad en benutten van koppelkansen zichtbaar te maken. Dit is waar de gemeenten de startanalyse kunnen verrijken met eigen lokale data. De handreiking zal gemeenten helpen de startanalyse verder in detail uit te werken, geeft advies over het toepassen van relevante lokale data (bijv. planning rond energie infrastructuur) en richtlijnen voor een integrale omgeving.
In maart 2020 is de Leidraad volledig beschikbaar.
Op basis van het bovenstaande kunnen gemeenten de meest kostenefficiënte wijken selecteren en de keuze hiervoor motiveren om tot besluitvorming te komen. Ik vraag me alleen sterk af of deze selectie op louter technische en financiële criteria werkelijk gaat leiden tot de meest kansrijke wijken om voor 2030 aan te pakken. Vanuit een organisatorisch punt is het erg belangrijk om vanaf begin af aan met de juiste partijen aan tafel te zitten en een gedragen plan te creëren. Zo kun je voorkomen dat er verrassingen opduiken. Daarnaast is het communiceren over de plannen vanaf het begin en burgers de gelegenheid te geven om te reageren op de plannen heel belangrijk voor een soepel verloop van planning en uitvoering. Zonder draagvlak en participatie kan een NIMBY-effect ontstaan, zoals eerder wel is geweest met windmolens.
Een ander onderdeel van het Rijk haar ondersteuning is het Expertise Centrum Warmte (ECW). ECW beheert en ondersteunt het proces van de Leidraad en is daarnaast een kenniscentrum op het gebied van technische, economische en duurzaamheidsaspecten. Met bijvoorbeeld informatie over technische kennis rondom warmte-opties, handreiking marktordening en informatie over warmtebronnen zoals aquathermie en geothermie.
Door het bovenstaande lijkt het misschien alsof alles straks al gedaan of beschikbaar gesteld is door het Rijk en die eerste fase een eitje gaat worden. Echter is dit niet het geval. Mijn collega’s zijn zich op dit moment aan het verdiepen in het model Vesta MAIS van PBL en zeggen dat het niet eenvoudig te begrijpen of toe te passen is, voor de gemiddelde persoon die zich niet thuis voelt in de harde IT coderings wereld, waaronder ikzelf. Door zich nu al in het model in te verdiepen, zijn mijn collega’s wel in staat straks hun kennis te delen en jullie te helpen.
Als laatste zou ik nog willen meegeven, dat naar mijn mening de Leidraad en het Expertise Centrum Warmte zeker zullen bijdragen aan een goede eerste fase om te komen dat aardgasvrije wijken. Maar het belangrijkste in mijn ogen zijn draagvlak, participatie en communicatie. Zonder deze drie kun je nog zo’n mooie startanalyse hebben en Omgevingsplan-proof plannen en besluiten hebben, zonder betrokken en vooral ook goed geïnformeerde burgers kom je nergens.
We zijn begonnen aan een uitdagende transitie, waarbij nog niemand het wiel heeft uit gevonden. We hebben allemaal een stukje van de puzzel, dus laten we vooral kennis en informatie delen. Samenwerken en puzzelen aan deze transitie, dan gaan we er komen!
Wilt u meer weten over het klimaatakkoord voor de gebouwde omgeving? Neem dan contact met mij op.
"Ik help u graag met alle vragen over de gevolgen van het klimaatakkoord in uw regio"
De energietransitie vraagt om realisme en slimme oplossingen. Waar elektrificatie niet toereikend is, biedt groen gas de uitkomst. Het is een essentiële schakel om de industrie, de gebouwde omgeving en mobiliteit te verduurzamen. Voor ondernemers en investeerders biedt de groeiende vraag naar groen gas projecten een interessante business case. Maar wat komt er kijken bij de ontwikkeling en exploitatie? Ekwadraat neemt u mee in de wereld van hernieuwbaar gas.
De vraag "wat is groen gas?" horen we vaak. Het is de duurzame variant van aardgas, geproduceerd uit organische reststromen. In tegenstelling tot fossiel gas, dat miljoenen jaren onder de grond heeft gezeten, is dit gas volledig hernieuwbaar.
Het proces begint vaak met biogas dat ontstaat door vergisting. Dit biogas wordt vervolgens gezuiverd en opgewaardeerd tot het dezelfde kwaliteit en eigenschappen heeft als aardgas. Hierdoor kan het direct worden ingevoed in het bestaande gasnetwerk. Groen gas is daarmee een directe vervanger voor aardgas, zonder dat er aanpassingen nodig zijn bij de eindgebruiker.
Een van de belangrijkste drijfveren voor de inzet van dit gas is de reductie van emissies. De groen gas co2 uitstoot is namelijk onderdeel van een korte koolstofcyclus. De CO2 die vrijkomt bij verbranding, is kort daarvoor door de biomassa (planten/organisch materiaal) opgenomen uit de atmosfeer.
Hierdoor voegt u – in tegenstelling tot bij aardgas – netto geen extra CO2 toe aan de atmosfeer. Kijken we naar de totale keten, dan is de groen gas co2-uitstoot (inclusief productie en transport) vele malen lager dan die van fossiele brandstoffen. Dit maakt het voor bedrijven een cruciaal instrument om hun CO2-footprint te verlagen en te voldoen aan ESG-doelstellingen.
De productie vindt plaats door het vergisten van biomassa. Een veelbelovende route voor de agrarische sector is groen gas uit mest. Door dagverse mest te vergisten op boerderijschaal of in coöperatief verband, wordt methaan dat anders uit de mest zou ontsnappen, nuttig ingezet als energiebron.
Naast mest worden ook andere reststromen gebruikt, zoals slib uit waterzuivering en resten uit de voedingsmiddelenindustrie. Ekwadraat adviseert initiatiefnemers over de juiste mix van grondstoffen om een zo hoog mogelijk rendement uit de installatie te halen.
De ambities zijn groot: in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat de groen gasproductie Nederland moet groeien naar 2 miljard kubieke meter (m³) in 2030. Op dit moment is de productie nog lang niet op dat niveau. Dit gat tussen de huidige status en de doelstelling biedt enorme kansen voor nieuwe initiatieven en investeerders.
De overheid stimuleert deze opschaling. Niet alleen via de SDE++ subsidie, maar ook door de aanstaande bijmengverplichting voor energieleveranciers. Dit stuwt de vraag en de marktwaarde van uw productie.
Hoe bewijst u dat uw gas groen is? Omdat het gas fysiek mengt met aardgas in het leidingnet, werkt de markt administratief met groen gas certificaten, ook wel Garanties van Oorsprong (GvO’s) genoemd. VertiCer geeft deze certificaten uit per geproduceerde hoeveelheid. 1 GvO staat gelijk aan 1 MWh groen gas.
Deze certificaten vertegenwoordigen de duurzame waarde van het gas. Handel in deze certificaten kan, bovenop de gasprijs, een aanzienlijke inkomstenbron vormen voor producenten. Ekwadraat helpt u bij het navigeren van dit certificeringsproces en het optimaliseren van uw opbrengsten.
Wilt u investeren in groen gas of heeft u reststromen die u wilt verwaarden? De route van idee naar realisatie is complex en vraagt om expertise op het gebied van vergunningen, subsidies, techniek en contractering.
Ekwadraat is uw partner in dit traject. Wij rekenen uw business case door, verzorgen de engineering en begeleiden de bouw. Samen zorgen we ervoor dat uw project bijdraagt aan een fossielvrije toekomst én een gezond rendement oplevert.
Benieuwd naar de potentie van uw locatie? Neem contact op met de experts van Ekwadraat.
"Benieuwd naar de mogelijkheden? Ik zoek het graag uit!"
Sales- en accountmanager