Met 20 collega’s ging ik naar het Deense eiland Samsø. De bakermat van de energietransitie volgens vele experts. Het eiland werd in 2007 al zelfvoorzienend en wordt daar dan ook in de literatuur over geroemd. Dat deden ze op geheel eigen wijze, veel van de projecten op het eiland zijn door eilanders betaald, of in eigendom van eilanders. Op veel plekken in de wereld zijn mensen nu aan het kijken of ze de aanpak van Samsø kunnen herhalen, het eiland wordt daarmee echt als voorbeeld gezien.
Ik heb mijn masterscriptie over de energietransities geschreven. Ik heb daarin gekeken naar energietransities, systeemveranderingen en transitietheorie. Alle succesfactoren op een bult gegooid en gekeken of het toepasbaar was op een nog gaande energietransitie, in mijn geval Ameland. Beide eilanden zijn natuurlijk afgelegen en afgebakende locaties, maar die omstandigheden kun je overal creëren. Schroom niet om je te beperken tot een wijk of buurt.
Destijds had ik al veel gelezen over Samsø en de vele succesfactoren op een rijtje gezet, tijdens onze studiereis kwamen daar nog een aantal bij. Deze succesfactoren zijn wat mij betreft cruciaal in elk proces of project in de energietransitie.
Søren Hermansen, dé man die er op Samsø voor heeft gezorgd dat de lokale bevolking mee ging én nog belangrijker mee wou gaan. Zijn aanpak was gericht op een aantal lokale stakeholders die er allemaal een groot netwerk op nahouden. Zo liet hij bijvoorbeeld de lokale installateur perspectief zien voor zijn business, de nieuwe installaties moesten vanzelfsprekend ook onderhoud hebben wat hem nieuwe business opleverde. Door meerdere cruciale stakeholders perspectief te bieden kreeg hij de lokale bevolking zover om mee te bewegen en grotendeels eigenaar te worden in de transitie.
Op Samsø hebben ze eerst een uitgebreide systeemstudie gedaan. Daarin is de huidige situatie in kaart gebracht waarmee de resterende opgave zichtbaar werd. Vervolgens is er goed gekeken met welke bronnen verduurzaamd kon worden om de opgave in te vullen. Daarna is op ruimtelijke vlak gekeken waar de bronnen het beste geplaatst konden worden, dit was de harde kant van het rekenen. Op dat moment zijn ze met bewoners in gesprek gegaan en is het proces van zacht rekenen begonnen. Er lag een goed onderbouwd stuk vanuit technisch, ruimtelijk en economisch perspectief, maar dat kwam niet helemaal overeen met het perspectief van de bewoners. Dus werden een aantal windmolens verplaatst vanwege het uitzicht en kreeg de warmtecentrale een andere plek. Ineens lag er een gedragen stuk waarin zowel het technische, ruimtelijke, economische als de maatschappelijke perspectieven op elkaar afgestemd waren.
In eerste instantie werd de energietransitie op Samsø vooral top-down gestuurd, waarbij de lokale overheid plannen maakte en dat communiceerde met de bevolking. Een goed begin, maar slechts het halve werk. Daarna was het de beurt aan de lokale bevolking om bottom-up te gaan organiseren en wijzigingen in de plannen mee te geven. Juist door beide aanpakken te combineren werd het een gezamenlijk plan.
“Ineens waren die windmolens prachtige onderdelen van het landschap, was er niemand meer die ooit van geluidsoverlast had gehoord en ging er geen vogeltje meer dood.” – Zei Jesper met een glimlach op zijn gezicht. Op Samsø hebben ze Please In My Back Yard gecreëerd in tegenstelling tot het Not In My Back Yard (NIMBY) wat we in Nederland veel zien. Hoe ze dit voor elkaar gekregen hebben? Door de lokale bevolking grotendeels eigenaar te maken! Daarnaast zorgde het er ook voor dat de lokale bevolking veel meer kennis ontwikkelde over de duurzame technieken en de energietransitie, wat een belangrijk element is.
Daar sta je dan met al je plannen en stapels papier. Wat ze slim hebben gedaan op Samsø is meteen uitvoeren op het moment dat het draagvlak het hoogste is, meteen doen. Dan worden de plannen zichtbaar en blijft het draagvlak hoog. Dit betekent ook dat je genoegen moet nemen met de technische oplossingen zoals die op dat moment zijn. Elke stap die je neemt moet bijdragen aan je ambitie en einddoel, maar je kunt niet gaan zitten wachten tot er een oplossing komt die je daar in een keer brengt. Dus doe wat je kan en doe het samen!
Neem dan contact op met Andries Metz via onderstaande formulier.
"Ik help u graag met al uw vragen over omgevingsmanagement"
De energietransitie vraagt om realisme en slimme oplossingen. Waar elektrificatie niet toereikend is, biedt groen gas de uitkomst. Het is een essentiële schakel om de industrie, de gebouwde omgeving en mobiliteit te verduurzamen. Voor ondernemers en investeerders biedt de groeiende vraag naar groen gas projecten een interessante business case. Maar wat komt er kijken bij de ontwikkeling en exploitatie? Ekwadraat neemt u mee in de wereld van hernieuwbaar gas.
De vraag "wat is groen gas?" horen we vaak. Het is de duurzame variant van aardgas, geproduceerd uit organische reststromen. In tegenstelling tot fossiel gas, dat miljoenen jaren onder de grond heeft gezeten, is dit gas volledig hernieuwbaar.
Het proces begint vaak met biogas dat ontstaat door vergisting. Dit biogas wordt vervolgens gezuiverd en opgewaardeerd tot het dezelfde kwaliteit en eigenschappen heeft als aardgas. Hierdoor kan het direct worden ingevoed in het bestaande gasnetwerk. Groen gas is daarmee een directe vervanger voor aardgas, zonder dat er aanpassingen nodig zijn bij de eindgebruiker.
Een van de belangrijkste drijfveren voor de inzet van dit gas is de reductie van emissies. De groen gas co2 uitstoot is namelijk onderdeel van een korte koolstofcyclus. De CO2 die vrijkomt bij verbranding, is kort daarvoor door de biomassa (planten/organisch materiaal) opgenomen uit de atmosfeer.
Hierdoor voegt u – in tegenstelling tot bij aardgas – netto geen extra CO2 toe aan de atmosfeer. Kijken we naar de totale keten, dan is de groen gas co2-uitstoot (inclusief productie en transport) vele malen lager dan die van fossiele brandstoffen. Dit maakt het voor bedrijven een cruciaal instrument om hun CO2-footprint te verlagen en te voldoen aan ESG-doelstellingen.
De productie vindt plaats door het vergisten van biomassa. Een veelbelovende route voor de agrarische sector is groen gas uit mest. Door dagverse mest te vergisten op boerderijschaal of in coöperatief verband, wordt methaan dat anders uit de mest zou ontsnappen, nuttig ingezet als energiebron.
Naast mest worden ook andere reststromen gebruikt, zoals slib uit waterzuivering en resten uit de voedingsmiddelenindustrie. Ekwadraat adviseert initiatiefnemers over de juiste mix van grondstoffen om een zo hoog mogelijk rendement uit de installatie te halen.
De ambities zijn groot: in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat de groen gasproductie Nederland moet groeien naar 2 miljard kubieke meter (m³) in 2030. Op dit moment is de productie nog lang niet op dat niveau. Dit gat tussen de huidige status en de doelstelling biedt enorme kansen voor nieuwe initiatieven en investeerders.
De overheid stimuleert deze opschaling. Niet alleen via de SDE++ subsidie, maar ook door de aanstaande bijmengverplichting voor energieleveranciers. Dit stuwt de vraag en de marktwaarde van uw productie.
Hoe bewijst u dat uw gas groen is? Omdat het gas fysiek mengt met aardgas in het leidingnet, werkt de markt administratief met groen gas certificaten, ook wel Garanties van Oorsprong (GvO’s) genoemd. VertiCer geeft deze certificaten uit per geproduceerde hoeveelheid. 1 GvO staat gelijk aan 1 MWh groen gas.
Deze certificaten vertegenwoordigen de duurzame waarde van het gas. Handel in deze certificaten kan, bovenop de gasprijs, een aanzienlijke inkomstenbron vormen voor producenten. Ekwadraat helpt u bij het navigeren van dit certificeringsproces en het optimaliseren van uw opbrengsten.
Wilt u investeren in groen gas of heeft u reststromen die u wilt verwaarden? De route van idee naar realisatie is complex en vraagt om expertise op het gebied van vergunningen, subsidies, techniek en contractering.
Ekwadraat is uw partner in dit traject. Wij rekenen uw business case door, verzorgen de engineering en begeleiden de bouw. Samen zorgen we ervoor dat uw project bijdraagt aan een fossielvrije toekomst én een gezond rendement oplevert.
Benieuwd naar de potentie van uw locatie? Neem contact op met de experts van Ekwadraat.
"Benieuwd naar de mogelijkheden? Ik zoek het graag uit!"
Sales- en accountmanager