"De grootste uitdaging is niet het vinden van de beste techniek, maar om eigenaarschap te creëren onder burgers. Eigenaarschap creëer je niet door te ontzorgen en daarbij beslissingen te maken voor bewoners. De kern van participatie is NIVEA - Niet Invullen Voor Een Ander”
Participatie binnen de warmtetransitie is verplicht en dat is maar goed ook. Burgers zijn namelijk het start- en het eindpunt van de warmtetransitie. De veranderingen die de warmtetransitie met zich meebrengt zijn ingrijpend, omdat ze letterlijk achter de voordeur plaatsvinden. Veel mensen hebben matige of slechte ervaringen met inspraak en participatie. De ene keer werd er weinig mee gedaan; de andere keer was het plan al uitgestippeld. Dit nemen mensen mee wanneer ze uitgenodigd worden om over de warmtetransitie mee te denken. Dit kan beter!
Maar wat is dan de eerste stap? Zoals eerder in deze blogreeks is uitgelegd, begint het bij de vraag: wil je een plan of een proces? Een plan heeft vaak een duidelijk einddoel en staat onder tijdsdruk, waardoor de kans op ontzorgen vergroot. Dit werkt vaak averechts aangezien er voor bewoners wordt bepaald, in plaats van met bewoners. Een proces daarentegen geeft aan dat er iets in beweging wordt gezet zonder dat het eindstation vastligt. Dus, wil je dat burgers mee gaan doen aan de transitie? Dan zullen burgers meer invloed moeten krijgen of zelfs initiatief moeten nemen tijdens het proces. Dit kost tijd. “Gras gaat immers ook niet harder groeien door eraan te trekken”. Maar als je het proces dan op gang hebt, dan zul je zien dat dit zijn vruchten af werpt tijdens de uitvoeringsfase.
Maar wat betekent dit voor de gemeente als regisseur van de warmtetransitie? Met deze aanpak gaan we richting een nieuwe samenleving waarin machtsverhoudingen verschuiven. Dit betekent dat er een verandering komt in de rol van zowel de burger als de gemeente. Op dit moment stelt de gemeente zich nog vaak op vanuit een autoritaire stijl met de burger als ontvanger van informatie. Wanneer je burgers invloed geeft op het proces of wilt dat ze initiatief nemen, dan zul je als gemeente een delegerende of zelfs faciliterende stijl aan moeten nemen. Je linkt hierbij de bestuursstijl van de gemeente aan het participatieniveau van burgers. De warmtetransitie staat dus in het teken van het verschuiven van rollen en daarmee de invloed op het proces. De gemeente zal zichzelf open moeten stellen en daarmee vertrouwen en verantwoordelijkheid geven aan burgers. Luisteren naar elkaar en kijken wie waar energie van krijgt, dát staat centraal. Aan Ekwadraat de taak om de gemeente te voorzien van de juiste tools en kennis om vertrouwen te geven in deze aanpak, zónder in te vullen voor bewoners.
Tijdens het participatieproces is het het belangrijk dat de burgers een goede afspiegeling vormen van de lokale bevolking. In de praktijk is dat echter vaak lastig te realiseren. Er zal daarom tijd moeten worden gestoken in het in kaart brengen van de diversiteit om verder te gaan dat het betrekken van de ‘usual suspects’. Een term die overigens vaak onnodig met een
negatief oordeel wordt bestempeld. Zelf noem ik ze dan ook liever de diehards van de lokale democratie; de enthousiastelingen die als eerste opstaan wanneer het woord participatie op tafel komt. De kunst is dan ook om samen met deze mensen na te denken over wie er nog meer in de wijk wonen, en nog belangrijker: waarmee zouden zij geactiveerd worden?
Deze blog is gebaseerd op een onderzoek als onderdeel van de Minor van de opleiding Global Responsibility & Leadership naar het verbeteren van het participatieproces van de warmtetransitie. Richt Fokkens, derdejaars student van de opleiding Global Responsibility and Leadership, heeft onderzoek gedaan naar het verbeteren van het participatieproces binnen de warmtetransitie. Vanuit deze ervaring schreef zij deze blog met een impressie van de uitkomsten van haar onderzoek.
Vul dan onderstaand formulier in, dan maken we een afspraak!
"Wijkuitvoeringsplannen warmte zijn inmiddels ons dagelijkse werk. Wij helpen je graag!"
Adviseur energietransitie
De energietransitie vraagt om realisme en slimme oplossingen. Waar elektrificatie niet toereikend is, biedt groen gas de uitkomst. Het is een essentiële schakel om de industrie, de gebouwde omgeving en mobiliteit te verduurzamen. Voor ondernemers en investeerders biedt de groeiende vraag naar groen gas projecten een interessante business case. Maar wat komt er kijken bij de ontwikkeling en exploitatie? Ekwadraat neemt u mee in de wereld van hernieuwbaar gas.
De vraag "wat is groen gas?" horen we vaak. Het is de duurzame variant van aardgas, geproduceerd uit organische reststromen. In tegenstelling tot fossiel gas, dat miljoenen jaren onder de grond heeft gezeten, is dit gas volledig hernieuwbaar.
Het proces begint vaak met biogas dat ontstaat door vergisting. Dit biogas wordt vervolgens gezuiverd en opgewaardeerd tot het dezelfde kwaliteit en eigenschappen heeft als aardgas. Hierdoor kan het direct worden ingevoed in het bestaande gasnetwerk. Groen gas is daarmee een directe vervanger voor aardgas, zonder dat er aanpassingen nodig zijn bij de eindgebruiker.
Een van de belangrijkste drijfveren voor de inzet van dit gas is de reductie van emissies. De groen gas co2 uitstoot is namelijk onderdeel van een korte koolstofcyclus. De CO2 die vrijkomt bij verbranding, is kort daarvoor door de biomassa (planten/organisch materiaal) opgenomen uit de atmosfeer.
Hierdoor voegt u – in tegenstelling tot bij aardgas – netto geen extra CO2 toe aan de atmosfeer. Kijken we naar de totale keten, dan is de groen gas co2-uitstoot (inclusief productie en transport) vele malen lager dan die van fossiele brandstoffen. Dit maakt het voor bedrijven een cruciaal instrument om hun CO2-footprint te verlagen en te voldoen aan ESG-doelstellingen.
De productie vindt plaats door het vergisten van biomassa. Een veelbelovende route voor de agrarische sector is groen gas uit mest. Door dagverse mest te vergisten op boerderijschaal of in coöperatief verband, wordt methaan dat anders uit de mest zou ontsnappen, nuttig ingezet als energiebron.
Naast mest worden ook andere reststromen gebruikt, zoals slib uit waterzuivering en resten uit de voedingsmiddelenindustrie. Ekwadraat adviseert initiatiefnemers over de juiste mix van grondstoffen om een zo hoog mogelijk rendement uit de installatie te halen.
De ambities zijn groot: in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat de groen gasproductie Nederland moet groeien naar 2 miljard kubieke meter (m³) in 2030. Op dit moment is de productie nog lang niet op dat niveau. Dit gat tussen de huidige status en de doelstelling biedt enorme kansen voor nieuwe initiatieven en investeerders.
De overheid stimuleert deze opschaling. Niet alleen via de SDE++ subsidie, maar ook door de aanstaande bijmengverplichting voor energieleveranciers. Dit stuwt de vraag en de marktwaarde van uw productie.
Hoe bewijst u dat uw gas groen is? Omdat het gas fysiek mengt met aardgas in het leidingnet, werkt de markt administratief met groen gas certificaten, ook wel Garanties van Oorsprong (GvO’s) genoemd. VertiCer geeft deze certificaten uit per geproduceerde hoeveelheid. 1 GvO staat gelijk aan 1 MWh groen gas.
Deze certificaten vertegenwoordigen de duurzame waarde van het gas. Handel in deze certificaten kan, bovenop de gasprijs, een aanzienlijke inkomstenbron vormen voor producenten. Ekwadraat helpt u bij het navigeren van dit certificeringsproces en het optimaliseren van uw opbrengsten.
Wilt u investeren in groen gas of heeft u reststromen die u wilt verwaarden? De route van idee naar realisatie is complex en vraagt om expertise op het gebied van vergunningen, subsidies, techniek en contractering.
Ekwadraat is uw partner in dit traject. Wij rekenen uw business case door, verzorgen de engineering en begeleiden de bouw. Samen zorgen we ervoor dat uw project bijdraagt aan een fossielvrije toekomst én een gezond rendement oplevert.
Benieuwd naar de potentie van uw locatie? Neem contact op met de experts van Ekwadraat.
"Benieuwd naar de mogelijkheden? Ik zoek het graag uit!"
Sales- en accountmanager