Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.
Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.
Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.
Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.
Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.
De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.
New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.
Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.
Op 18 januari 2019 is de bijzondere samenwerkingsovereenkomst voor het initiatief ‘Van bermgras tot biogas’ getekend. Onder regie van Ekwadraat gaan 4 ketenpartijen de komende maanden samen op zoek naar de mogelijkheden om biogas op te wekken uit bermgras via monovergisting. Het is een unieke samenwerking van ketenpartners en de hoeveelheid bermgras laat zien dat er een enorme potentie is voor dergelijke projecten in Nederland. Zomer 2019 worden de resultaten bekend gemaakt.
Aannemingsbedrijf Jos Scholman, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR), Rijkswaterstaat (RWS) en Attero starten in februari een praktijkproef met het opwekken van biogas uit bermgras. Daartoe ondertekenden Jos Scholman, hoogheemraad Els Otterman, programmamanager Mireille Götz van RWS en commercieel directeur Tamme Mekkes van Attero vrijdag 18 januari 2019 een verklaring tot samenwerking.
De proef duurt een half jaar en moet kennis opleveren over de opbrengst en de kwaliteit van biogas en de hoeveelheid en samenstelling van het restproduct (digestaat). Bijzonder aan de praktijkproef is dat het hier gaat om vergisting van alleen gras; er komt geen mest aan te pas, wat wel gebruikelijk is bij vergisting.
Enkele jaren geleden heeft de provincie Utrecht onderzoek gedaan naar de hoeveelheid maaisel die vrijkomt bij het onderhoud van wegbermen, plantsoenen en sloten. Dit leverde 60.000 ton gras op en 1000 ton slootmaaisel. Aannemingsbedrijf Jos Scholman heeft daarop het waterschap benaderd voor een proef, en later zijn ook Attero en Rijkswaterstaat (Midden-Nederland en BUN-K) aangehaakt.
Hoogheemraad Els Otterman van De Stichtse Rijnlanden: “Bij het onderhoud van onze sloten en kanalen komt jaarlijks 1000 ton aan waterplanten vrij. Dit maaisel wordt nu gecomposteerd. Als we er biogas van kunnen maken, zijn we weer een stapje verder naar ons doel: energieneutraal zijn in 2040. Het zoveel mogelijk terugwinnen van waardevolle grondstoffen uit onze afvalstromen is belangrijk vanuit ons doel om bij te dragen aan een circulaire economie. Ook willen we zoveel mogelijk waardevolle grondstoffen uit onze afvalstromen terugwinnen. We doen dit deels zelf en vooral samen met marktpartijen. Deze proef is daar een mooi voorbeeld van!”.
Ook Tamme Mekkes van Attero benadrukt het belang van hoogwaardige recycling van deze stroom: “Door bermgras niet onder te ploegen maar te vergisten slaan we vier vliegen in één klap: we produceren hernieuwbare energie, hygiëniseren de stroom zodat invasieve exoten zoals de duizendknoop niet verder verspreid worden, produceren een hoogwaardige bodemverbeteraar en voorkomen ook nog eens dat zwerfafval wordt ondergeploegd in de bodem”.
