Watts in Grass!? officieel van start

Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.

Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
 

Van gras naar groen gas, waterstof en biokool

De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.

Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.

Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.

Van laboratorium naar het boerenerf

Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.

De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
 

Grensoverstijgende samenwerking

Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.

New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.

Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.

CO2 footprint
18 januari 2018

Energiebesparing

Update Erkende Maatregelen

Per 1 januari 2018 geldt er een nieuwe Erkende Maatregelenlijst voor energiebesparing. Dit is een onderdeel van regelgeving van het Activiteitenbesluit die bedrijven verplicht energie te besparen. Aan de twaalf branches waarvoor al een specifieke Erkende Maatregelenlijst van kracht was, zijn zeven branches toegevoegd. Daarnaast is het toepassen van een energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS) als nieuwe maatregel toegevoegd. 

subsidie biomassa energie
23 mei 2017

Aardwarmte Biomassa energie Energiebesparing

Circulair bouwen als norm bij ontwikkelingen op Energiecampus Leeuwarden

Nederland circulair in 2050. Dat is de ambitie van staatssecretaris Dijksma van Infrastructuur en Milieu. In het Rijksbrede programma Circulaire Economie heeft het kabinet de ambitie weergegeven om samen met maatschappelijke partners in 2030 een (tussen)doelstelling te realiseren van 50% minder gebruik van primaire grondstoffen. Ook vanuit Circulair Friesland wordt geanticipeerd op deze nieuwe economie. Om een bijdrage te leveren aan deze doelstellingen én vanuit de duurzaamheidsgedachte van de initiatiefnemers zelf, is circulair bouwen ook de norm bij ontwikkelingen op de Energiecampus Leeuwarden.

5 april 2017

Zonne-energie Energiebesparing

SDE+ voorjaar 2017: € 7,1 miljard aan nieuwe projecten

Minister Kamp heeft op 5 april bekend gemaakt dat de SDE+ in het voorjaar van 2017 net als voorgaande openstellingen is overtekend. In totaal is er met 4.673 aanvragen een budget van € 7,1 miljard geclaimd. Het beschikbare budget van € 6 miljard is pas in fase 3 overtekend waarbij projecten tot en met 11,0 cent in ieder geval beoordeeld worden. Op welk basisbedrag de € 6 miljard is overtekend is niet bekend gemaakt. Ook kunnen projecten nog afvallen door onvolledigheid of doordat de aanvraag onvoldoende onderbouwd is. De minister verwacht niet dat de beoordeling van alle projecten vóór 1 juli kan worden afgerond.

Proeftuinen aardgasvrije wijken
5 oktober 2016

Energiebesparing Aardwarmte

Mono-mestvergisting; een kans om te pakken of nog maar even niet?

Er werd al lange tijd over gesproken maar vandaag is het er dan eindelijk; meer duidelijkheid over de nieuwe regeling voor mono-mestvergisting. Vanuit de regering beredeneerd is het een logische stap om mono-mestvergisting een zetje te geven aangezien het naast het opwekken van duurzame energie ook zorgt voor een verminderde uitstoot van schadelijke broeikasgassen. Boerderijen kunnen volledig energie-neutraal gaan produceren wat ook marketingtechnisch voor bedrijven als Friesland Campina natuurlijk mooi is om met de buitenwereld te communiceren. Sterker nog ik denk voor zuivelorganisaties een “license tot produce”!

12 juli 2016

Energiebesparing Subsidie Vergunning

€ 1 miljard meer SDE+ subsidie in 2016

Het budget van de tweede openstellingsronde van de SDE+ in 2016 wordt verhoogd naar € 5 miljard. Deze twee ronde is geopend van 27 september tot 27 oktober 2016. Hiermee komt het totale verplichtingenbudget voor de SDE+ in 2016 uit op € 9 miljard, een verhoging van € 1 miljard ten opzichte van het eerdere voorstel en een verhoging van € 5,5 miljard ten opzichte van het SDE+ budget voor 2015.

18 februari 2016

Energiebesparing

Marc de Vreede nieuwe directeur Etriplus

Na een periode als directeur Bouw en Techniek binnen de Koninklijke BAM Groep staat Marc de Vreede sinds 1 februari 2016 aan het roer van Etriplus. Marc de Vreede volgt Frank Brandsen op die aan de wieg heeft gestaan van Etriplus. 

14 januari 2016

Energiebesparing Groen gas & vergisting

Informatiebijeenkomst SDE+ leveranciers zonnepanelen

Zonne-energie wordt op verschillende manieren door de overheid gestimuleerd. Voor bedrijven met een grootzakelijke aansluiting is het mogelijk SDE+ subsidie aan te vragen. De Stimulering Duurzame Energie (SDE+) is een subsidie die uitbetaald per geproduceerde kWh. De producent is met een SDE-beschikking verzekerd van 15 jaar subsidie.

30 oktober 2015

Energiebesparing

Meetprotocol voor SDE+ subsidie

Producenten van hernieuwbare elektriciteit en/of warmte die een SDE+ beschikking op zak hebben, krijgen de SDE+ subsidie pas uitbetaald nadat de inschrijving van de installatie bij CertiQ voltooid is. Voor de meeste installaties op biomassa, of installaties op basis van geothermie of zonthermie, geldt dat vooraf een meetprotocol opgesteld moet worden. Dit meetprotocol beschrijft de installatie en de wijze van meten. Het protocol dient goedgekeurd te worden door een erkend meetbedrijf.