Watts in Grass!? officieel van start

Leeuwarden, 25 juni 2026 – Met een kick-off tijdens het New Energy Forum gaat het grensoverstijgende project Watts in Grass!? officieel van start. Het project ontvangt € 2,94 miljoen aan cofinanciering vanuit het Interreg VI A-programma Deutschland-Nederland.

Binnen het project werken Nederlandse en Duitse bedrijven, landbouwondernemers en kennisinstellingen de komende jaren samen aan innovatieve oplossingen voor de biogaswaardeketen. Door gras, grasrijke reststromen en digestaat slim te benutten, willen de partners duurzame energieproductie vergroten, stikstof- en CO₂-uitstoot verminderen en nieuwe verdienmodellen voor agrariërs ontwikkelen.
 

Van gras naar groen gas, waterstof en biokool

De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Stijgende energiekosten, strengere milieueisen, stikstofproblematiek en de noodzaak om fossiele energie te vervangen, vragen om nieuwe, innovatieve oplossingen. Tegelijkertijd beschikt de sector over grote hoeveelheden biomassa en reststromen die effectiever benut kunnen worden.

Watts in Grass!? ontwikkelt en demonstreert daarom een geïntegreerd systeem waarin gras en reststromen worden omgezet in duurzame energie en hoogwaardige producten. Hierbij worden verschillende innovatieve technologieën gecombineerd. Gras wordt efficiënter vergist, CO₂ uit biogas wordt met groene waterstof omgezet in extra methaan, stikstof wordt uit digestaat verwijderd en vezelrijke reststromen worden verwerkt tot biokool. Hierdoor ontstaat meer groen gas uit dezelfde hoeveelheid biomassa, worden emissies verminderd en blijven waardevolle grondstoffen behouden binnen een circulair systeem.

Zo ontstaat een circulair systeem waarin energie, nutriënten en grondstoffen maximaal worden benut. Het project draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige landbouw die minder afhankelijk is van fossiele energie, minder emissies veroorzaakt en nieuwe economische kansen creëert.

Van laboratorium naar het boerenerf

Een belangrijk onderdeel van het project is het opschalen van innovaties naar de praktijk. Verschillende technologieën zijn de afgelopen jaren ontwikkeld en getest op laboratoriumschaal in het REMO-LAB in Groningen. Binnen Watts in Grass!? worden deze innovaties verder doorontwikkeld, geïntegreerd en voor het eerst gedemonstreerd op landbouwschaal.

De centrale demonstratielocatie bevindt zich op het agrarisch bedrijf van Schulte Siering in het Duitse Bad Bentheim, net over de Nederlandse grens. Hier worden innovatieve vergistingstechnieken, biomethanisering, digestaat-elektrolyse en thermochemische verwerking van reststromen samengebracht in één praktijkomgeving. De resultaten worden vervolgens gebruikt voor economische analyses, levenscyclusanalyses en de ontwikkeling van schaalbare businessmodellen voor de landbouwsector.
 

Grensoverstijgende samenwerking

Het project brengt tien Nederlandse en Duitse partners samen en worden ondersteund door acht geassocieerde partners. De samenwerking brengt de sterke punten van beide landen samen: Nederlandse expertise op het gebied van circulaire technologieën en duurzame energie wordt gekoppeld aan de uitgebreide praktijkervaring met biogasinstallaties in Duitsland.

New Energy Coalition treedt op als projectcoördinator en is verantwoordelijk voor de algemene projectleiding, communicatie en regionale verankering van de resultaten. Kompetenzzentrum 3N verzorgt de kennisverspreiding in Nedersaksen en ondersteunt de implementatie bij Duitse partners.
De technologische ontwikkeling wordt geleid door Hanzehogeschool Groningen, Hochschule Emden/Leer en Hochschule Osnabrück. Zij werken aan de ontwikkeling, monitoring, modellering en evaluatie van de verschillende innovaties. Ekwadraat ondersteunt met economische analyses, businessmodellen en beleidsvraagstukken.

Aan de praktijkkant spelen bedrijven een belangrijke rol. Schulte Siering stelt zijn erf beschikbaar als demonstratielocatie. Paques ontwikkelt en implementeert de biomethaniseringstechnologie, D&R Energy bouwt de digestaat-elektrolyser voor waterstofproductie en stikstofverwijdering, terwijl BTG Biomass Technology Group verantwoordelijk is voor de integratie van de pyrolysetechnologie voor de productie van biokool.

7 maart 2022

Warmtetransitie Aardgasvrije wijken

Jouw wijkuitvoeringsplan: plan of proces?

Het opstellen van wijkuitvoeringsplannen is een nieuwe taak voor de gemeente. Hoewel elke wijk, elke buurt, elk gemeente uniek is zien we twee aandachtspunten die wij als Ekwadraat steeds weer tegenkomen. Enerzijds het scherp hebben van de voor jou juiste vraag: Wil je een plan of wil je een proces? Anderzijds: Waarover heb je regie en wat stel je vast als raad? In deze blog nemen je mee waarom dit belangrijk is en hoe jij als duurzaamheidsambtenaar jouw raad hierin kan meenemen. 

3 februari 2022

Warmtetransitie

Onze acht ervaringen na twee jaar wijkuitvoeringsplannen

Het opstellen van wijkuitvoeringsplannen is een nieuwe taak voor de gemeente en dit brengt vragen over de aanpak met zich mee. Elke wijk en elke gemeente heeft zijn eigen route en kenmerken. Wij zijn inmiddels in een tiental wijken gestart met het proces om gezamenlijk een wijkuitvoeringsplan op te stellen, de eerste projecten zijn onlangs afgerond. Hoewel ieder proces anders verloopt zien we generieke aandachtspunten die voor alle wijken gelden.

 

31 januari 2022

Warmtetransitie Aardgasvrije wijken

Warmtetransitie gebouwde omgeving op wijkniveau Noord-Holland

Het is vanaf half februari 2022 weer mogelijk om een bijdrage van de Provincie Noord Holland te ontvangen voor het op wijkniveau realiseren van de warmtetransitie. Het doel is om gemeenten te stimuleren bij de verduurzaming van de lokale warmtevoorziening. De subsidie bedraagt twee derde van de totale kosten tot maximaal € 200.000,- per gemeente.

22 september 2021

Circulaire Economie Warmtetransitie Energiebesparing Energietransitie

Miljoenennota 2022 - Extra budget voor klimaat

Op Prinsjesdag is de miljoenennota uitgebracht en werd bekend dat er komend jaar extra wordt geïnvesteerd om klimaatverandering tegen te gaan. Het pakket is gericht op uitvoering van het Urgenda-vonnis, emissiereductie te realiseren binnen bedrijven en om te werken aan de energie-infrastructuur van de toekomst.

15 september 2021

Circulaire Economie Adviseur op locatie Warmtetransitie Energietransitie

Ekwadraat werkt samen met studenten aan verduurzaming Kanselarij Leeuwarden

Om vanuit verschillende perspectieven ideeën te verzamelen over de verduurzaming van de Kanselarij in Leeuwarden heeft er een creatieve brainstorm plaatsgevonden tussen medewerkers van Ekwadraat, WIJ Techniek, Stichting Innovatie Friesland en studenten van de Friesepoort. 

27 mei 2021

Warmtetransitie Energietransitie

PAW proeftuinronde 3: Het belang van woorden en een heldere boodschap

Binnenkort is het zover en kunnen gemeenten in Nederland kunnen dan een aanvraag doen voor een Proeftuin in het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW). Roelf schreef hierover in deze blog: "toch is er ook iets waar ik me al enige tijd over verbaas. Telkens als ik een bericht voorbij zie komen over deze proeftuinen, vraag ik me af hoe de mensen van het programma zich zouden voelen als zij in een “proeftuin” zouden wonen."

27 mei 2021

Warmtetransitie Energietransitie Aardgasvrije wijken

Zonder inwoners geen Wijkuitvoeringsplan

In deze tweede blog van Milou: 'Jouw opdracht in het kader van de transitievisie warmte (TVW) of wijkuitvoeringsplannen (WUP) is het informeren van bewoners. Maar de echte opgave is om publieke waarde te creëren en daarmee bewoners in beweging te krijgen, maar hoe doe je dat?"

17 mei 2021

Warmtetransitie Energietransitie Aardgasvrije wijken

Wijkuitvoeringsplannen - de eerste lessen uit de praktijk!

We hebben inmiddels een aantal Wijkuitvoeringsplannen mogen doen en delen graag onze eerste lessen uit de praktijk. Op 25 mei gaat om 15.00 uur warmte- en energietransitie adviseur Dirk-jan Smelt alles vertellen over onze lessons learned.

12 mei 2021

Warmtetransitie Energietransitie Aardgasvrije wijken

Een Wijkuitvoeringsplan is nooit af

In deze blog schrijft Milou over hoe een Wijkuitvoeringsplan nooit af is. "Je kent het vast wel. Er is veel gepraat, gerekend en geschreven. Met bewoners is onderzocht hoe zij betrokken willen worden om hun buurt aardgasvrij te maken. Er ligt een 80% versie voor een wijkuitvoeringsplan (WUP). Maar dan komen de vragen.."
 

23 februari 2021

Warmtetransitie Energietransitie Aardgasvrije wijken

Aardgasvrij wonen vraagt om actie van de Rijksoverheid

Een aantal jaar na de start van de proeftuinen heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) onderzoek gedaan om te achterhalen welke knelpunten de proeftuinen tegenkomen in hun traject naar realisatie van een aardgasvrije wijk. Hieruit komt ook een oproep aan de Rijksoverheid. Lees meer in ons artikel.

9 oktober 2020

Warmtetransitie Energietransitie

Webinar: vijf lessen uit de warmtetransitie

Samen met Citisens organiseerden wij een webinar. Op donderdag 15 oktober deelden wij 5 lessen uit de warmtetransitie met inzicht vanuit de praktijk. Dit hebben we gedaan om gemeenten voorruit te helpen met het aardgasvrij maken van hun wijken. Deze 5 lessen staan nu online, kijk de webinar hier terug!

18 september 2020

Warmtetransitie Energietransitie

Wat is er veranderd in de nieuwe Leidraad voor gemeenten?

Op 3 september heeft Expertise Centrum Warmte (ECW) de nieuwste versie van De Leidraad gepubliceerd. De Leidraad is gericht op het helpen van gemeenten bij het maken van een eerste analyse. Deze analyse kan gebruikt worden bij het opstellen van een transitievisie warmte en vervolgens bij de uitvoeringsplannen. Adviseur Dirk-Jan is er ingedoken en heeft de belangrijkste wijzigingen op een rijtje gezet. Lees hier de belangrijkste highlights uit de nieuwste versie.