Opstellen van een wijkuitvoeringsplan

Onze acht ervaringen na twee jaar wijkuitvoeringsplannen

Iedere gemeente heeft het afgelopen jaar de transitievisie warmte opgesteld, nu is het tijd om in de wijk van start te gaan. De startwijken moeten voor 2030 van het aardgas af. Hoe stappen we over naar een duurzame manier van koken en verwarmen? In samenspraak met de bewoners wordt dit vastgelegd in het wijkuitvoeringsplan. Het opstellen van wijkuitvoeringsplannen is een nieuwe taak voor de gemeente en dit brengt vragen over de aanpak met zich mee. Elke wijk en elke gemeente heeft zijn eigen route en kenmerken.

Wij zijn inmiddels in een tiental wijken gestart met het proces om gezamenlijk een wijkuitvoeringsplan op te stellen, de eerste projecten zijn onlangs afgerond. Hoewel ieder proces anders verloopt zien we generieke aandachtspunten die voor alle wijken gelden. Daarom delen onze adviseurs graag hun ervaringen door middel van een blogserie. Op deze manier helpen wij graag gemeenten om keuzes te kunnen maken voor een passende wijkaanpak. De komende weken gaan we jullie meenemen in de volgende onderwerpen: 


1.    Een WUP is een proces, niet een plan

Wij zien een wijkuitvoeringsplan als de start van een proces. Met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan is de eerste stap gezet en zijn verbindingen gemaakt die nodig zijn om een langdurige samenwerking vorm te geven. 

 

2.    Ga je voor een wijkaanpak of gemeentebrede aanpak?

Een andere uitdaging betreft het schaalniveau waarop gewerkt wordt. Kies je voor een wijkaanpak of ga je gemeentebreed aan de slag? Kies je voor direct een hele wijk van het aardgas af of wordt er gekozen om eerst te starten met een isolatieaanpak? We zien dat gemeentes hier verschillend mee om gaan en dat dit vraagt om verschillende niveaus van betrokkenheid van de gemeentelijke organisatie en de gemeenteraad.
 
 

3.    Het bereiken van inwoners in de wijk is een grote opgave

Een wijkuitvoeringsplan maak je samen met inwoners. Is het voldoende om alleen met de ‘usual suspects’, zoals een energiecoöperatie, in gesprek te gaan of wil je alle inwoners bereiken? Er zijn veel middelen en instrumenten ontwikkeld die hierbij kunnen helpen. Maar wat zet je wanneer in en welke doelgroep heeft precies welke behoeftes? Onze adviseurs zetten de do’s en dont’s van de participatie in de wijk op een rij.
 

4.    Hoe ga je als gemeente om met beperkte personele capaciteit?

Samenwerken met inwoners uit de wijk is voor duurzaamheidsambtenaren vaak een nieuw proces. Dit vergt zowel bij het voorbereiden en opstarten van het proces veel tijd en inzet maar ook gedurende de uitvoering is er een belangrijke rol weggelegd voor de gemeente. En dit zijn alleen maar de startwijken, op den duur gaan ook andere wijken initiatieven nemen en stappen zetten om aardgasvrij te worden. Hoe zorg je voor voldoende capaciteit en efficiënte inzet van middelen? 

 


5.    Het kennisniveau van de warmtetransitie in nog onvoldoende

Een van de belangrijkste onderdelen van het wijkuitvoeringsplan is het bepalen van de techniekkeuze voor de wijk. Een onderbouwde keuze kan alleen gemaakt worden wanneer alle betrokkenen over het juiste kennisniveau beschikken. Wij zien in de praktijk dat hier nog veel werk te verzetten is. Wet- en regelgeving, technische oplossingen en financieringsconstructies veranderen snel, hoe zorg je als ambtenaar dat je hierover het overzicht houdt? 
 

6.    Hoe ga je om met de dynamiek in dit proces?

Het maken van een wijkuitvoeringsplan is het opstarten van een proces. Dit proces loopt een langere periode waarbij inwoners inspraak hebben. Van tevoren is niet tot in detail in te schatten hoe het proces eruitziet, dit vraagt veel flexibiliteit. Hoe ga je om met deze onzekerheden en welke verantwoordelijkheden worden waar in het proces georganiseerd?
 

7.    De technische analyse moet gedetailleerd uitgevoerd worden

Welke techniek is geschikt en welke minder? Dat is wat uitgezocht moet worden in een wijkuitvoeringsplan. In de praktijk zien we dat het detailniveau van de transitievisie warmte nog onvoldoende basis biedt om een keuze te maken. Betaalbaarheid en uitvoerbaarheid zijn randvoorwaardelijk. Het is dus nodig dat dit zorgvuldig uitgewerkt wordt om juiste keuzes te kunnen maken. 
 

8.    De ruimtelijke impact moet niet onderschat worden

Tot slot heeft de warmtetransitie impact op de directe leefomgeving. Kabels, leidingen, stations en andere bouwwerken moeten zijn plek krijgen in de wijk. Hoe ga je samen met je inwoners komen tot een gedragen inpassing waar ieder zijn inbreng in heeft gehad? En hoe kan het misschien zelfs een impuls zijn voor de verbetering van de leefomgeving? 

Dit zijn de onderwerpen waar we jullie de komende weken in mee gaan nemen. Wil je nu alvast meer weten, dan kun je altijd contact opnemen met een van onze adviseurs.

Hulp nodig bij het opstellen of het uitvoeren van een wijkuitvoeringsplan?

Vul dan onderstaand formulier in, dan maken we een afspraak!


● 
Vrijblijvend antwoord   Binnen 1-2 werkdagen

"Wijkuitvoeringsplannen warmte zijn inmiddels ons dagelijkse werk. Wij helpen je graag!"

Marjan de Vries

Adviseur energietransitie en circulaire economie